Σάββατο, 27 Αυγούστου 2016

γνωρίστε τα χελιδόνια

Υποδεχτείτε τα φτιάχνοντας μια φωλιά!
Ιωάννα Κοντοζήση

Είναι όλα τα χελιδόνια ίδια;

ΟΧΙ! Στην Ελλάδα συναντάμε 5 διαφορετικά είδη χελιδονιών:
Σχέδιο: Π.Δουγαλής

Τι τρώνε;

Μικρά έντομα όπως κουνούπια και μύγες! Μάλιστα, οι γονείς για να ταΐσουν τα μικρά τους, ετοιμάζουν σβόλους που ο καθένας αποτελείται από περισσότερα από 50 έντομα!

Από που έρχονται;

Τα χελιδόνια διανύουν περίπου 10.000 χλμ για να έρθουν σε μας. Ξεκινούν από την Αφρική (νότια της Σαχάρας) σε μεγάλα σμήνη για να φτάσουν εδώ την άνοιξη;. Το ίδιο μεγάλο ταξίδι κάνουν και το φθινόπωρο, όταν φεύγουν από την Ελλάδα. Συνολικά δηλαδή μπορεί να ταξιδεψουν περίπου 20.000 χλμ για να έρθουν εδώ και να επιστρέψουν στην Αφρική!

Φωλιές

Τα 4 από τα 5 είδη φτιάχνουν τη φωλιά τους από πηλό (λάσπη) ενώ μόνο το ένα (το οχθοχελίδονο) ανοίγει τρύπες στο έδαφος συνήθως εκεί που υπάρχει νερό. Μαζεύουν μικρά κομμάτια λάσπης από κάποιο κοντινό σημείο και τους μεταφέρουν εκεί που θέλουν να χτίσουν τη φωλιά τους. Χρειάζονται 700 – 1500 σβόλους για την κάθε φωλιά. Το «χτίσιμο» μπορεί να κρατήσει από 3 έως 16 ημέρες!!!

Μα καλά, δεν κουράζονται;!

Το μεγάλο ταξίδι των χελιδονιών διαρκεί αρκετές εβδομάδες. Πριν ξεκινήσουν από την Αφρική, πρέπει να είναι γεμάτα ενέργεια, δηλαδή να έχουν φάει πολλά πλούσια μυγογεύματα! Εξάλλου, ένα τέτοιο ταξίδι απαιτεί αρκετές στάσεις για ξεκούραση, νερό και φαγητό.

Ποιους κινδύνους αντιμετωπίζουν στο ταξίδι τους;

Διάσχιση της θάλασσας. Ξεκινούν λοιπόν για το μακρύ ταξίδι τους. Δυστυχώς, πρέπει να διανύσουν το Αιγαίο, δηλαδή μια μεγάλη απόσταση που καλύπτεται κυρίως από θάλασσα. Τα χελιδόνια χρειάζονται αρκετή ενέργεια για να διασχίσουν τη θάλασσα, διότι αν κουραστούν και δε βρίσκεται κάποιο νησάκι κοντά τους να ξεκουραστούν θα πέσουν στη θάλασσα και θα πνιγούν.
Μέσα σ’αυτή τη τεράστια απόσταση που διανύουν τα χελιδόνια κάθε χρόνο αντιμετωπίζουν προβλήματα που κάνουν το ταξίδι τους πιο δύσκολο.
Σκεφτείτε ότι πρέπει να έρθουν αντιμέτωπα με αρπακτικά πουλιά, καταιγίδες και δυνατούς ανέμους. Πρέπει να διασχίσουν τεράστιες ερήμους όπως τη Σαχάρα και απέραντες θάλασσες όπως το Αιγαίο. Η λίστα με τις δυσκολίες δε σταματά όμως εδώ, πολλά από τα μέρη που θα μπορούσαν να ξεκουραστούν έχουν καταστραφεί ή ρυπανθεί με αποτέλεσμα πολλά από τα χελιδόνια να μη τα καταφέρουν, αλλά ακόμη και αυτά που φτάνουν στο προορισμό τους συναντούν όλο και λιγότερα μέρη που θα μπορούσαν να φωλιάσουν.
"Δύσκολα τα πράγματα" εμείς μπορούμε να κάνουμε κάτι?

Ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με τα χελιδόνια;

Από παλιά οι άνθρωποι είχαν συνδυάσει την άφιξη των χελιδονιών με την άνοιξη. Αυτό και μόνο θα αρκούσε για να καταλάβουμε γιατί τα χελιδόνια είναι τόσο αγαπητά στους ανθρώπους. Δεν είναι όμως μόνο αυτό... Κάντε έναν απλό υπολογισμό: ένα μικρό χελιδόνι σε μια μπουκιά τρωει παραπάνω από 50 κουνούπια και μύγες! Φανταστείτε πόσα έντομα τρωει μια χελιδονοοικογένεια με 3 – 6 μικρά σε μία ολόκληρη ημέρα!!! Τι θα γινόταν αν δεν ερχόντουσαν τα χελιδόνια μια χρονιά;;

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν εμείς γι’ αυτά;

  • Φτιάχνουμε και τοποθετούμε ταΐστρες και ποτίστρες
  • Προσέχουμε και δε ρυπαίνουμε τους ανοιχτούς χώρους που επισκεπτόμαστε
  • Οργανώνουμε εθελοντικές δράσεις καθαρισμού των κοντινών μας πάρκων
  • Φτιάχνουμε φωλιές και τις τοποθετούμε σε σημεία όπου οι άνθρωποι δεν έχουν εύκολη πρόσβαση
  • Προσπαθούμε να κάνουμε το σχολείο ή την αυλή του σπιτιού μας όσο πιο φιλόξενη για τα μικρά πουλιά
  • Ενημερώνουμε τους φίλους και την οικογένεια μας για τα προβλήματα αυτά και τους τρόπους αντιμετώπισής τους
Κοντοζήση Ιωάννα
Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΕΟΕ
Διαβάστε περισσότερα »»

Παρασκευή, 26 Αυγούστου 2016

Το ιστορικό της λίμνης Νικολάου Πλαστήρα


γράφει ο Παναγιώτης Νάνος*
…Ας ξεκινήσουμε  το νοερό ταξίδι στο χώρο και το χρόνο κι ας φανταστούμε ότι από τέσσερις (4) περίπου δεκαετίες και πιο πριν,  στο μέρος όπου τώρα απλώνονται τα ήρεμα νερά της Λίμνης, οι άνθρωποι της περιοχής μάζευαν από τα εύφορα χωράφια την σοδειά τους στον «Με’α κάμπο», όπως ονόμαζαν το οροπέδιο της Νεβρόπολης. Από αυτόν τον «κάμπο» ξεκίναγε ο Ταυρωπός, ένας από τους παραπόταμους του Αχελώου, γνωστός και ως Μέγδοβας στην σλαβική ονομασία του. Το χειμώνα τα νερά που έπεφταν από ρέματα και χειμάρρους ενίσχυαν την ορμή του ποταμού, αλλά και τη μικρή φυσική λίμνη που υπήρχε στα Νότια της περιοχής, περίπου εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η νησίδα Μορφοβουνίου,  και που οι ντόπιοι την ονόμαζαν «γούρνα Βαβά».
Ως έργο φέρει τη σφραγίδα του Νικολάου Πλαστήρα, ο οποίος από την στιγμή της σύλληψης της ιδέας μέχρι το θάνατό του, υποστήριζε με φανατισμό το έργο.  Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι αν δεν υπήρχε ο Πλαστήρας, είναι αμφίβολο αν θα γινόταν η λίμνη δεδομένου ότι στη χώρα μας γνωρίζουμε καλά που καταλήγουν πολλές ωραίες ιδέες. Πόσο μάλλον αν αναλογιστούμε ότι η ιδέα κατατέθηκε στις πρώτες δεκαετίες του περασμένου  αιώνα, όπου οι αντιλήψεις και οι τεχνικές δυνατότητες της προπολεμικής Ελλάδας ήταν, εκ των πραγμάτων, περιορισμένες.
Σύμφωνα με τον Απόστολο Κουτσοκώστα (1), πρύτανη αργότερα του Ε.Μ.Π. Πολυτεχνείου, το καλοκαίρι του 1925 ο ασθενής Πλαστήρας παραθέριζε στο μοναστήρι της Κορώνας και καθημερινά έκανε διάφορους περιπάτους στη Νεβρόπολη. Τότε συνέλαβε την ιδέα ίδρυσης ενός παραθεριστικού οικισμού στη θέση «Αλώνια» της Πεζούλας, και την κατασκευή φράγματος στη θέση «Κακαβάκια» για τη δημιουργία τεχνητής λίμνης, με ενεργειακό και αρδευτικό χαρακτήρα.  Βέβαια, το πότε ακριβώς συνέλαβε την ιδέα είναι θέμα προς διερεύνηση, αφού όπως μας θύμισε ο φιλόλογος κ. Δ. Καραγιαννάκης, ο Ι. Ζίγδης έλεγε πως ο Πλαστήρας συνέλαβε την ιδέα την περίοδο που ήταν στο Σχολείο Υπαξιωματικών (1910 –1912), αλλά απλά δεν την γνωστοποίησε. Πιθανά να είναι και έτσι, αν λάβουμε υπόψη τις πρώτες δυσκολίες που υπήρχαν στον ηλεκτροφωτισμό της πόλης Καρδίτσας, το 1910.
Το βέβαιο είναι ότι το Πάσχα του 1927 ο Άξιος της Πατρίδος, οργάνωσε την πρώτη επίσκεψη ειδικών στο μέρος όπου σήμερα είναι το Φράγμα. Τους επιστήμονες έφερε και φιλοξένησε στην Καρδίτσα ειδικά για το σκοπό αυτό. Οι εκτιμήσεις όλων ήταν θετικές και ενθάρρυναν τον εμπνευστή να προωθήσει την ιδέα. Έκτοτε ο Πλαστήρας και μέχρι το θάνατό του, υποστήριζε με φανατισμό το έργο, προβάλλοντας την πολλαπλή εθνική ωφέλεια. Σημειωτέον, ότι τις απόψεις του δεν συμμερίζονταν οι κάτοικοι της περιοχής, οι οποίοι διέβλεπαν τον κίνδυνο να χάσουν τα μοναδικά εύφορα κτήματά τους, γεγονός που έκαμε τον Πλαστήρα ως ένα βαθμό αντιπαθή στα μάτια τους.
Το καλοκαίρι του επόμενου έτους, 1928, πραγματοποιήθηκε και δεύτερη επίσκεψη για το ίδιο θέμα, με επικεφαλής τον ειδικό επιστήμονα για τα υδραυλικά έργα Γεννουδιά, ο οποίος εκφράστηκε με ενθουσιασμό για την ιδέα. Χάρη στο ενδιαφέρον του Πλαστήρα από τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας έγιναν προκαταρκτικές έρευνες, κυρίως γεωλογικού ενδιαφέροντος.
Το Μάιο του 1929 είδε το φως της δημοσιότητας η πρώτη μελέτη, η οποία ονομάστηκε έκθεση Senn. (Από το όνομα του Ελβετού Louis Senn, ειδικού επιστήμονα για τα υδραυλικά έργα, τον οποίο έφερε Κυβέρνηση Ε. Βενιζέλου και έμεινε στην Ελλάδα για μια δεκαετία κάνοντας ανάλογες μελέτες). Σύμφωνα με αυτή προβλεπόταν τσιμεντένιο φράγμα ύψους 65 μ. στη θέση «Κακαβάκια», και άλλα τεχνικά στοιχεία μιας λίμνης που θα συγκέντρωνε 120 εκατ. κυβικά μέτρα νερού, για άρδευση 100.000 στρεμμάτων, ενώ το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο τοποθετούνταν κάτω από το Λαμπερό. Το 1932, με εντολή του Υπουργείου Γεωργίας, ακολούθησε άλλη συμπληρωματική μελέτη του μηχανικού Συράκου, η οποία αφορούσε κυρίως τα αρδευτικά έργα.
Την τετραετία 1928 – 1932 – η μόνη περίοδος πολιτικής σταθερότητας με πρωθυπουργό τον Βενιζέλο – διαδέχθηκαν εποχές έντονης πολιτικής ρευστότητας και αναζωπύρωσης του Εθνικού Διχασμού, τα οποία ουσιαστικά ακύρωσαν οποιαδήποτε προοπτική κατασκευής του έργου. Τηλεγραφικά θυμίζουμε, την παραίτηση της Κυβέρνησης Βενιζέλου, τα αποτυχημένα κινήματα του ‘33 και του ’35 στα οποία πρωταγωνίστησε ο Πλαστήρας, την παλινόρθωση της μοναρχίας, τη δικτατορία Μεταξά του ‘36, τον πόλεμο του 1940 και, τέλος, την μαύρη Κατοχή.
Είναι γνωστό ότι η τριπλή Κατοχή έφερε πολλά δεινά στη Χώρα μας. Το ίδιο και σε τούτη την περιοχή, η οποία ταυτίσθηκε με την Εθνική Αντίσταση από την πρώτη στιγμή.  Στο σημείο αυτό θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε σε μια άγνωστη σχετικά, μα λαμπρή σελίδας της Εθνικής Αντίστασης, η οποία σκεπάστηκε από τα νερά της Λίμνης. Φυσικά αναφερόμαστε στην δημιουργία και λειτουργία του αντάρτικου αεροδρομίου της Νεβρόπολης, το οποίο λειτούργησε το 1943 –44 και εξυπηρέτησε την επικοινωνία της Κυβέρνησης του Βουνού με τους συμμάχους και την Κυβέρνηση του Λιβάνου.  Αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι ήταν ένα αεροδρόμιο – φάντασμα. Την ημέρα ο χωμάτινος διάδρομος προσγείωσης καλύπτονταν με μετακινούμενες (πάνω σε κάρα) θημωνιές χόρτου και με δέντρα που κόβονταν από τους αντάρτες πριν το ξημέρωμα και τοποθετούνταν σε επιλεγμένα σημεία.  Έτσι τα γερμανικά αεροπλάνα που έψαχναν για να καταστρέψουν το αεροδρόμιο, δεν διέκριναν τίποτα από ψηλά. Το βράδυ όμως και μόνο όταν ήταν να προσγειωθεί αεροπλάνο, ο διάδρομος αποκαλύπτονταν. Οι αντάρτες έμπαιναν στη σειρά κρατώντας φαναράκια στα χέρια τα οποία άναβαν όταν ακούγονταν ο θόρυβος της μηχανής του αεροπλάνου που περίμεναν. Έτσι σχημάτιζαν τις δύο φωτεινές γραμμές για να διευκολύνουν την προσγείωση.
Τη λειτουργία αυτού του αεροδρομίου όπως και την συμμετοχή τους στην Αντίσταση, πλήρωσαν ακριβά οι κάτοικοι της περιοχής. Τον Ιούνιο του 1943 οι Ιταλοί στα πλαίσια των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων στη Νεβρόπολη, έκαψαν τα χωριά Μορφοβούνι και Μεσενικόλα και τους λιγοστούς κατοίκους που βρήκαν, άλλους εκτέλεσαν και άλλους πήραν αιχμαλώτους. (Βέβαια οι κάτοικοι φρόντισαν λίγο νωρίτερα να εγκαταλείψουν τα χωριά, και έτσι οι απώλειες ήταν περιορισμένες). Στα τέλη Νοεμβρίου με αρχές Δεκεμβρίου του ίδιου έτους η περιοχή γνώρισε και πάλι την καταστροφή, από τους  Γερμανούς αυτή τη φορά, που έφθασαν στα βουνά πάνω απ’ το Νεοχώρι.
Με τη λήξη Γερμανικής Κατοχής και στα πλαίσια της ανασυγκρότησης της χώρας, τέθηκε ως αίτημα και η κατασκευή του Υδροηλεκτρικού Έργου του Μέγδοβα, χωρίς όμως κάποιο αποτέλεσμα. Τελικά, επί Κυβερνήσεως Πλαστήρα, συμπεριλήφθηκε στο τεχνικό πρόγραμμα του 1951, και στις 3 Μαρτίου 1952 ανατέθηκε η μελέτη στην εταιρεία KNAPPEN TIPPETTS ABBETT ENGINEERING co.
Τoν  Οκτώβριο του 1952 δημοσιεύεται η μελέτη του έργου «ποταμού Μέγδοβα», η οποία διαφέρει σε σχέση με τις μελέτες Senn και Συράκου. Μία από τις διαφορές είναι ότι προτείνει χωμάτινο φράγμα κάτω απ’ το Νεοχώρι και όχι τσιμεντένιο στα Κακαβάκια. Το όλο έργο εκτιμάται από τη μελέτη ότι θα ανέλθει στα 11,4 εκατ. δολάρια και με σειρά επιχειρημάτων αποδεικνύει ότι η κατασκευή του είναι οικονομικότερη έναντι άλλων λύσεων που προτείνονται για το Λούρο, τα Κρεμαστά, κλπ.
Μπορεί ο Πλαστήρας να έχασε τις εκλογές (16/11/1952) από τον Παπάγο, αλλά το έργο έμεινε στο προσκήνιο λόγω των σημαντικών επιχειρημάτων και των στοιχείων της μελέτης KNAPPEN. Με πρόταση του Γενικού Δ/ντή της ΔΕΗ, καθηγητή του ΕΜΠ ειδικού σε θέματα ενέργειας, Γ. Πεζόπουλου, η ΔΕΗ υιοθέτησε το έργο, όπως και η Κυβέρνηση Παπάγου, η οποία το έθεσε ανάμεσα στα έργα εξηλεκτρισμού με προτεραιότητα.  Ο Υπουργός Συντονισμού Μαρκεζίνης, γνωρίζοντας το πάθος του Πλαστήρα για το έργο, τηλεφώνησε ο ίδιος στο Μαύρο Καβαλάρη και αφού τον συνεχάρη, τον διαβεβαίωσε ρητά ότι το έργο του Μέγδοβα, είναι από τα πρώτα που θα υλοποιήσει η Κυβέρνηση Παπάγου. Ο Πλαστήρας πήρε χαρά μικρού παιδιού, αφού έβλεπε λίγο πριν το θάνατό του να πραγματοποιείται το όνειρό του.
Ο Μαρκεζίνης εξασφάλισε γαλλικά κεφάλαια ύψους 25 εκατ. δολαρίων και αργότερα άλλων 100 εκατ. Το Νοέμβριο του 1953 το Υπουργείο Συντονισμού προκήρυξε διεθνή διαγωνισμό για την ανάδειξη της κατασκευάστριας εταιρίας. Μειοδότρια εταιρεία αναδείχθηκε μία αμερικανική, αλλά λόγω δυσχερειών στη σύνταξη των οικονομικών όρων, το έργο έπειτα από επίπονες διαπραγματεύσεις ανατέθηκε στην εταιρεία OMNIUM LYONNAIS – COTECI co,  στις 5/5/1955. Η ανάδοχος Εταιρεία και η ΔΕΗ (η οποία στο μεταξύ συνέστησε ειδικό Τμήμα για το έργο) με τεχνικό σύμβουλο την αμερικάνικη ΕΒΑSCO, προχώρησαν στην επανεξέταση της μελέτης, με τη βοήθεια ενός από τους ειδικότερους επιστήμονες της εποχής για τα φράγματα, τον καθηγητή του Πολυτεχνείου της Λωζάνης STUCKI.  Με τη νέα τροποποίηση υιοθετήθηκε η αρχική πρόταση (και ιδέα του Πλαστήρα) για κατασκευή τσιμεντένιου φράγματος στα Κακαβάκια. Βέβαια, υπήρξαν και αρκετές αλλαγές στα τεχνικά στοιχεία, ανάμεσα στις οποίες ήταν το ύψος του φράγματος που έγινε ψηλότερο, συνολικό ύψος 83,5 μέτρα ψηλό και μήκος 220 μέτρα στη στέψη, καθώς και η κατασκευή του υδροηλεκτρικού εργοστασίου στο Μοσχάτο.
Με βάση αυτή τη μελέτη προχώρησε το έργο, στο οποίο απασχολήθηκαν εκατοντάδες εργάτες από τα χωριά της περιοχής. Έτσι δημιουργήθηκε μια λίμνη μήκους 14 περίπου χιλιομέτρων και πλάτους 4 χλμ, με επιφάνεια 24.000 στρεμμάτων τα οποία μπορούν να συγκεντρώσουν 365 εκατ. κυβ. μέτρα νερού και στη μέγιστη χωρητικότητα τα 400 εκ.κυβ. μέτρα. Τα τελευταία χρόνια όπως είναι πασίγνωστο, τα όποια αποθέματα της λίμνης αποτελούν αντικείμενο διεκδίκησης από τη γειτονική Λάρισα, αφού το νερό παραμένει είδος ακριβό και σπάνιο τους καλοκαιρινούς μήνες. Στο σημείο αυτό πρέπει να υπενθυμίσουμε παλαιότερη επισήμανση ότι η ακριβής ποσότητα νερών που συγκεντρώνονται στη λίμνη είναι ένα θέμα που πρέπει άμεσα να μελετηθεί. Δυστυχώς με τις διάφορες διανοίξεις π.χ. δασικών, αγροτικών, ιδιωτικών δρόμων, τις αυθαίρετες εκσκαφές και εναποθέσεις υλικών, έχουν μεταφερθεί μεγάλες ποσότητες φερτών υλών στον πυθμένα της Λίμνης, με αποτέλεσμα οι ποσότητες νερού να είναι λιγότερες από αυτές που υπολογίστηκαν πριν μισό αιώνα. Αλλά ας επανέλθουμε στο χρονικό του έργου:
Το Σάββατο 21/7/2001 στο Νεοχώρι Καρδίτσας, μετά από ενδιαφέρον του κ. Ντίνου Ρόβλια Γ.Γ. του Υπουργείου Μεταφορών, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση παρουσίασης σειράς γραμματοσήμων από τα ΕΛΤΑ με θέμα σπάνια είδη της ελληνικής χλωρίδας και πανίδας, μεταξύ των οποίων κεντρική θέση κατέχει το γραμματόσημο με τη Λίμνη Πλαστήρα. Στην εκδήλωση, κεντρικός ομιλητής ήταν ο κ. Παναγιώτης Νάνος, πρόεδρος του Κέντρου Ιστορικών Μελετών «Ν. Πλαστήρας», ο οποίος παρουσίασε το ιστορικό της Λίμνης. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στον τοπικό τύπο της Καρδίτσας στις 26/7/2001 βλ. Πρωϊνός Τύπος, Θεσσαλική Ηχώ, κλπ.
Τον Οκτώβριο του 1955 πέθανε από μια άγνωστη ασθένεια ο Παπάγος, και λίγο αργότερα ο πρόσφατα ορκισθείς πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής θεμελίωσε το έργο του Μέγδοβα, στο χώρο του εργοστασίου στο Μοσχάτο, το Δεκέμβρη του 1955.  Η συμβολή του Κ. Καραμανλή στην κατασκευή του έργου υπήρξε καταλυτική, δεδομένου ότι επέδειξε αξιοζήλευτη αποφασιστικότητα στην ολοκλήρωσή του, και αυτό φαίνεται από το πόσο σύντομα τελείωσε ένα τόσο μεγάλο έργο. Η αποφασιστικότητα του νεαρού πρωθυπουργού φάνηκε απ’ την αρχή όταν παρά τις αντίθετες εισηγήσεις, έλυσε το πρόβλημα των αποζημιώσεων υπέρ των θιγομένων κατοίκων, που σημειωτέον με οργανωμένες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας αντιδρούσαν σοβαρά. Στην επίλυση του ζητήματος συνέβαλλαν τα μέγιστα οι τοπικοί βουλευτές, διότι η Κυβέρνηση θεωρούσε υπερβολικές τις απαιτήσεις των ιδιοκτητών.
Έτσι το έργο ολοκληρώθηκε το 1959, χρονιά κατά την οποία κατακλύσθηκε η Νεβρόπολη με τα νερά, ενώ στα τέλη Οκτωβρίου του 1960 τέθηκε σε λειτουργία και το υδροηλεκτρικό Εργοστάσιο στο Μοσχάτο. Δύο χρόνια αργότερα, στις 14/4/1962, τα ΕΛΤΑ κυκλοφόρησαν το πρώτο γραμματόσημο με θέμα το φράγμα του Μέγδοβα.
Με τη δημιουργία της λίμνης η φυσιογνωμία της περιοχής άλλαξε, όπως και η ζωή των κατοίκων. Εκτός απ’ την απώλεια 12.000 στρεμμάτων  των πλέον εύφορων χωραφιών, οι Νεβροπολίτες έχασαν την άμεση πρόσβαση και την επικοινωνία. Οι κάτοικοι των χωριών της δυτικής πλευράς της λίμνης ήταν αναγκασμένοι να περνούν απέναντι με πλεούμενο. Πριν καλά – καλά προλάβουν να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον, ένα τραγικό γεγονός βύθισε στο πένθος την περιοχή. Παραμονή του Αγίου Νικολάου, στις 5/12/1959, οι άσχημες καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή αναποδογύρισαν το βαρυφορτωμένο από ανθρώπους κι εμπορεύματα πλεούμενο. Είκοσι άντρες χάθηκαν για πάντα στα θολά νερά, δέκα επτά (17) από το Νεοχώρι, δύο (2) από την Καρύτσα και ένας (1) από το Μορφοβούνι. Το ατύχημα συγκλόνισε το πανελλήνιο και βύθισε στο πένθος την περιοχή, πένθος που χρειάστηκε πολλά χρόνια για να ξεθωριάσει.
Με την ολοκλήρωση του έργου σταμάτησε και η απασχόληση των εκατοντάδων εργατών από τα χωριά της περιοχής στο φράγμα. Με την κάλυψη των κτημάτων από τα νερά, περιορίστηκαν τα εισοδήματα και έτσι επιταχύνθηκε η τάση για μετανάστευση που ξεκίνησε την δεκαετία του ’60 και εντάθηκε τη δεκαετία του ’70. Έτσι η περιοχή γνώρισε έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση, με αποτέλεσμα την παγίωση της οικονομικής και κοινωνικής καχεξία των παραλίμνιων κοινοτήτων.
Χρόνο με το χρόνο όμως η Λίμνη Πλαστήρα μεταβλήθηκε σε πηγή ζωής για το Νομό Καρδίτσας. Πέραν της συμβολής της στην Εθνική Οικονομία, με την παραγωγή ενέργειας, την άρδευση χιλιάδων στρεμμάτων του Θεσσαλικού κάμπου, τις νέες οικονομικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται στην περιοχή, η λίμνη αποτελεί την πηγή ύδρευσης για 100.000 ανθρώπους.
Σήμερα η Λίμνη Πλαστήρα αποτελεί το πλέον πετυχημένο παράδειγμα παρέμβασης του ανθρώπου στη Φύση. Η αρμονία και η ομορφιά του τοπίου δίνει την αίσθηση ότι η λίμνη είναι φυσική, και μόνο όταν φθάνει κανείς στο φράγμα καταλαβαίνει ότι είναι αποτέλεσμα τεχνικού έργου.  Στα 40 και πλέον χρόνια ζωής έχει αναπτύξει το δικό της οικοσύστημα, στο οποίο διαβιούν δεκάδες έμβια όντα, μεταξύ των οποίων περίπου 14 ποικιλίες ψαριών, διάφορα οστρακοειδή, πτηνά και άλλα ζώα, δυστυχώς αρκετά από τα οποία τελούν υπό εξαφάνιση, ή έχουν πλέον εξαφανιστεί, όπως π.χ. τα νεβρός, ένα είδος μικρού ζαρκαδιού που ζούσε σε ικανό αριθμό μέχρι τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια στην περιοχή.
Ένα από τα χαρακτηριστικά της ευρύτερης παραλίμνιας περιοχής, που την καθιστούν σημαντικό βιότοπο με πλούσια χλωρίδα και πανίδα, είναι οι μεγάλες εναλλαγές του τοπίου με σημαντικές υψομετρικές διαφοροποιήσεις. Έτσι προσφέρεται η δυνατότητα φιλοξενίας και ανάπτυξης μεγάλου πλήθους της ελληνικής χλωρίδας και πανίδας, μέρος αυτών αναδεικνύει τούτη η σειρά των γραμματοσήμων. Στο σημείο αυτό, θα ήταν σοβαρή παράληψή μας να μην αναφέρουμε ότι εκτός απ’ τα Lilium, ένα από τα είδη προβάλλεται στο γραμματόσημο με τη λίμνη, σε μια γωνία της παραλίμνιας περιοχής φύεται ένα σπανιότατο και μοναδικό στον κόσμο φυτό, του γένους «Κενταύρια», ενδημικό φυτό περιοχής Μεσενικόλα. Πρόκειται για την Centauria Messenikolasiana, όπως περιγράφηκε και καταχωρήθηκε στη διεθνή βιβλιογραφία το 1996, από επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών (Georgiadis, Dimitrellos & Routsi).
Ολοκληρώνοντας τη σύντομη αναφορά στην περιβαλλοντική διάσταση της Λίμνης, αξίζει να αναφέρουμε ότι ακριβώς αυτή η σπουδαιότητα του οικοσυστήματος και η απαράμιλλη ομορφιά, ήταν τα στοιχεία που οδήγησαν στην ένταξη της περιοχής στον ευρωπαϊκό χάρτη «Natura 2000», που ως γνωστόν προστατεύει περιοχές με ιδιαίτερη σημασία.
Σήμερα η Λίμνη με τα απλωμένα τριγύρω χωριά της, με τα μνημεία λαϊκού πολιτισμού και τα μοναστήρια της, τους φιλόξενους κατοίκους και τα αγαθά που με μεράκι παράγουν, βρέθηκαν στο επίκεντρο της τουριστικής ανάπτυξης. Χάρη στη συστηματική τουριστική προβολή, η λίμνη αναδείχθηκε σε σημαντικό εσωτερικό τουριστικό προορισμό με υψηλή ζήτηση. Αναδείχθηκε σε δυναμικό σημείο αναφοράς όχι μόνο για την τουριστική ανάπτυξη της Καρδίτσας, αλλά και της Δυτικής Θεσσαλίας γενικότερα.
Κράτος, Τοπική Αυτοδιοίκηση και ιδιώτες έχουν επενδύσει σημαντικά σε υποδομές, με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχουν 700 ξενοδοχειακές κλίνες με το σήμα του ΕΟΤ, ενώ οι κλίνες των μικρών ξενώνων και των ενοικιαζόμενων δωματίων που λειτουργούν περιμετρικά της λίμνης υπολογίζονται σε 1200, χωρίς ωστόσο να διαθέτουν ακόμα σήμα του ΕΟΤ. Ενδεικτικό της αλματώδους ανάπτυξης είναι ότι το έτος 2000 οι διανυκτερεύσεις στην περιοχή άγγιξαν τις 30.000, ενώ πριν πέντε χρόνια ήταν περίπου στις 4.500 χιλιάδες. Ο αριθμός των ντόπιων και ξένων επισκεπτών της λίμνης υπολογίζεται ότι ξεπερνά τις 100.000 ετησίως.
Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, οι προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισμού στη Λίμνη είναι ευοίωνες, δεδομένου ότι η περιοχή προσφέρεται για την ανάπτυξη αρκετών μορφών θεματικού τουρισμού. Η αυξανόμενη οικονομική ανάπτυξη της περιοχής με ατμομηχανή τον Τουρισμό, αποτελεί ελπιδοφόρο στοιχείο για την αναστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης και την αναγέννηση των χωριών. Με ολοκληρωμένη πολιτική ανάπτυξης, είναι εφικτή η δημιουργία ενός συμπληρωματικού μοντέλου οικονομίας, όπου εκτός απ’ την παροχή υπηρεσιών, θα αναπτυχθούν η γεωργία, η κτηνοτροφία, οι βιοτεχνικές δραστηριότητες κλπ, το οποίο θα ενσωματώσει και σημαντικό μέρος του ενεργού πληθυσμού του Νομού.
Κυρίες και κύριοι:
Αν ο οραματιστής Πλαστήρας μόχθησε για να δημιουργηθεί αυτή η Λίμνη, εμείς ως κληρονόμοι και διαχειριστές αυτού του σημαντικού έργου, έχουμε ένα και μόνο καθήκον: Να προστατέψουμε στην πράξη το Περιβάλλον από τις κάθε λογής αυθαιρεσίες κράτους, τοπικής αυτοδιοίκησης και ιδιωτών, οι οποίες δυστυχώς γίνονται με την σιωπηρή ανοχή όλων μας.
Πολιτεία και Κοινωνία, όλοι μας, έχουμε υποχρέωση να  επαναπροσδιορίσουμε το ρόλο της Λίμνης στον 21ο αιώνα. Ο αρδευτικός της χαρακτήρας, πρέπει μεσοπρόθεσμα να περιοριστεί και μακροπρόθεσμα να εγκαταλειφθεί. Μέχρι τότε όμως, η όποια διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων από το Κράτος να γίνεται με σεβασμό στο Περιβάλλον. Η τουριστική ανάπτυξη, που προωθούν Αυτοδιοίκηση και ιδιώτες, πρέπει να γίνει με βάση τις αρχές της αειφορίας. Προπαντός να εγκαταλείψουμε τα ευχολόγια, να θέσουμε συγκεκριμένες προτεραιότητες και στόχους. Να εργαστούμε συστηματικά για την αναβάθμιση του Περιβάλλοντος, περιορίζοντας την αυθαίρετη δόμηση και την συχνά χωρίς αισθητική οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
Ολοκληρώνουμε τούτη την αναφορά, θυμίζοντας ότι το 1983 με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από το θάνατο του μεγάλου Πατριώτη και Οραματιστή, δίκαια μετονομάστηκε σε Λίμνη Νικολάου Πλαστήρα. Την ίδια χρονιά, 11/7/1983, τα ΕΛΤΑ κυκλοφόρησαν το μοναδικό ως σήμερα γραμματόσημο με τη μορφή του Μαύρου Καβαλάρη. Στο σημείο αυτό όμως θα μας επιτρέψετε την εκτίμηση, ότι η μνήμη του Ν. Πλαστήρα αποτελεί σημαντικό μέρος της συλλογικής ιστορικής μας Μνήμης, την οποία οφείλουμε να διατηρούμε ζωντανή. Προς την κατεύθυνση αυτή και με αφορμή την συμπλήρωση 50 χρόνων από το θάνατο του θρυλικού «Μαύρου Καβαλάρη» το 2003, ως Κέντρο Ιστορικών Μελετών έχουμε προγραμματίσει σειρά δράσεων και προτάσεων, ανάμεσα στις οποίες είναι και η δημιουργία σειράς γραμματοσήμων, πρόταση που σύντομα θα υποβάλλουμε και επίσημα στη Διοίκηση των ΕΛΤΑ.
Τέλος, συγχαίρουμε θερμά τη Διοίκηση των ΕΛΤΑ και γενικάόλους όσους συνέβαλλαν στην έκδοση αυτής της καλαίσθητης σειράς των γραμματοσήμων.  Ευχαριστούμε τον Γ.Γ. του Υπουργείου Μεταφορών κ. Ρόβλια για το γενικότερο ενδιαφέρον του για την περιοχή, αλλά και για την ανάθεση της παρουσίασης του θέματος στο Κέντρο Ιστορικών Μελετών «Ν. Πλαστήρας».
Ξεχωριστά ευχαριστούμε όλους εσάς για την παρουσία και την προσοχή σας.
*Πρόεδρος της Ο.Ε. Λογοτεχνικού Διαγωνισμού «Αντώνης Σαμαράκης» τ. Σύμβουλος Νομάρχη για θέματα Πολιτισμού – Τουρισμού.
Πηγές – σημειώσεις.
1 «Υδροηλεκτρικόν Έργον Μέγδοβα, Ιστορικόν και συμβολή του εις την Εθνικήν Οικονομίαν»  Ομιλία του Α. Κουτσοκώστα, πρύτανη του Ε.Μ.Π. Πολυτεχνείου, Αθήναι 1958. (Ο Απόστολος Κουτσοκώστας, καρδιτσιώτης στην καταγωγή, υπήρξε στενός φίλος του Πλαστήρα, κι αν όχι ο πρώτος, σίγουρα ένας από τους πρώτους στον οποίο κοινοποίησε τις σκέψεις του ο Πλαστήρας. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στην αίθουσα του «Παρνασσού», στις 4/5/1957)
2 Μισός αιώνας στη Βουλή, Αθανασίου Ταλιαδούρου, εκδόσεις Αντ. Σάκουλα, Αθήνα 1997.
3 Απόστολου Στρογγύλη, Αντάρτικο αεροδρόμιο, εκδόσεις Γλάρος, Αθήνα 1988
4 Η Καρδίτσα τον 20ό αιώνα, ειδικό ένθετο του «Πρωινού Τύπου», Καρδίτσα,.31/12/1999 επιμέλεια Παναγιώτης Νάνος
5 Επτά Ημέρες, Αρχείο Κ. Καραμανλή, ένθετο Καθημερινής, 4/5/1997
6 Ημερολόγιο 2000 – Φύση της περιοχής λίμνης Ν. Πλαστήρα, Καρδίτσα 1999, έκδοση ΑΝΚΑ ΑΕ, Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ – Δήμος Καρδίτσας.
7 Η Καρδίτσα σε γραμματόσημα, ειδικό φυλλάδιο των ΕΛΤΑ που κυκλοφόρησε για την εκδήλωση παρουσίας της σειράς «Ελληνική Πανίδα και Χλωρίδα», 7ος – 2001.
Διαβάστε περισσότερα »»

ΑΝΕΚΔΟΤΑ :Ο παπάς και η καλόγρια

- Ένας παπάς οδηγεί προς την ενορία του, όταν βλέπει στο δρόμο μια γνωστή του καλόγρια.

- Ο παπάς σταματάει και της λέει:

- Αδελφή μπείτε μέσα να σας πάω στη μονή.

- Η καλόγρια μπαίνει, κάθεται στη θέση του συνοδηγού, σταυρώνει τα πόδια της και το ράσο ανοίγει αφήνοντας σε κοινή θέα πόδια με υπέροχα γραμμωμένους μύες.

- Ο παπάς σχεδόν δεν κρατιέται αλλά συνεχίζει να οδηγεί.

- Σε μια διασταύρωση, βάζει το χέρι του πάνω στο πόδι της καλόγριας κι εκείνη του λέει:

- Πάτερ, θυμηθείτε τον ψαλμό 129.

- Ο παπάς ζητάει συγνώμη και συνεχίζει να οδηγεί.

- Εκείνη με σταυρωμένα πόδια, κάθεται δίπλα και τον τρελαίνει.

- Λίγο αργότερα σε άλλη διασταύρωση ο παπάς ξαναβάζει το χέρι του πάνω στο πόδι της καλόγριας, η οποία επαναλαμβάνει:

- Πάτερ, θυμηθείτε τον ψαλμό 129.

- Ο παπάς ζητάει συγνώμη λέγοντας:

- Συγχώρεσέ με αδελφή, περισσότερο εσείς από άλλους γνωρίζετε ότι η σάρκα είναι αδύναμη.

- Φτάνοντας στη μονή η καλόγρια κατεβαίνει. Ο παπάς φτάνοντας κι αυτός στην εκκλησία αμέσως τρέχει να βρει τον ψαλμό 129 όπου διαβάζει:

- Συνέχισε να ψάχνεις πιο ψηλά θα βρεις την ευτυχία.
Διαβάστε περισσότερα »»

Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΦΑΝΑΡΙΟΥ ΤΟ 1881

Το έτος 1425 έπειτα από αρκετές μάχες και σφοδρή επίθεση του τούρκικου στρατού το φρούριο του Φαναρίου δεν άντεξε και οι μαχητές του το εγκατέλειψαν στα χέρια του Τούρκου Τουραχάν Μπεή. Το Φανάρι έγινε έδρα πασάδων και μετονομάστηκε σε Φενάρ Μπεκίρ. 
Μόνο η περιοχή των Αγράφων έμεινε σχεδόν ελεύθερη και ονομάστηκαν έτσι διότι δεν ήταν γραμμένα τα χωριά αυτά στους Τούρκικους καταλόγους της φορολογίας. 
Με την συνθήκη του Ταμασίου στις 10 Μαΐου του 1525 στα Άγραφα δόθηκαν λίγα προνόμια και έτσι δεν επιτρεπόταν στους Τούρκους να κατοικούν σε αυτά αλλά μόνο στο Φανάρι. Για το λόγο αυτό στο Φανάρι είχαμε Τούρκικες οικογένειες. 
Τον καιρό εκείνον το Φανάρι ήταν έδρα επισκοπής και έδρευε πασάς στον οποίο υπαγότανε τα μπεηλίκια Λαζαρίνας, Φανάρ Μαγούλας, Παραπράστενας, Σαρακίνας που ήταν κοντά στο χωριό Ίσαρι (Παλαιοκλήσι), του Φράγκου και τα γύρω χωριουδάκια και οικισμούς. Οι τούρκοι ήταν πέραν του δέοντος σκληροί με τους έλληνες και τους είχαν σαν υποζύγια, ενώ τα ζώα και οι καραγκούνηδες ήταν όργανα του τούρκου αφέντη. Από τους Έλληνες άρπαξαν όλα τα υπάρχοντα και τα γεννήματα τους και το κυριότερο τα υγιή παιδιά τους τα οποία τα έκαναν γενίτσαρους. Οι Φαναριώτες και όχι μόνο, κάτω από αυτή την καταπίεση κατάφεραν και κράτησαν την πίστη τους, την γλώσσα και τις παραδόσεις τους ακέραιες, όπως και τον πόθο της λευτεριάς. 
Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι Θεσσαλοί δημιούργησαν αρκετούς επαναστατικούς αγώνες με αρχή αυτόν του Διονυσίου του φιλόσοφου Μητροπολίτη Τρικάλων ο οποίος είχε Μαγουλιώτικη καταγωγή και ονομαζόταν Ευστάθιος Ευσταθίου. Το κίνημα του όμως προδόθηκε και τα αντίποινα πολλά επί δικαίων και αδίκων από τους Τούρκους κατακτητές. Κάψανε το μοναστήρι στην Λοξάδα και μάλιστα βγάλανε και τα θεμέλια, ενώ οι περισσότεροι μοναχοί με φρικτά βασανιστήρια παλουκώθηκαν και σφάχτηκαν. Στο Φανάρι πίσω από την Μητρόπολη και σημερινό δημοτικό σχολείο βρίσκεται το τοπωνύμιο παλουκωμένος όπου εκεί σε κοινή θέα οι τούρκοι παλούκωναν τους χριστιανούς. 
Η οργή τους δεν σταμάτησε όμως στην Λοξάδα. Ανέβηκαν και στο Φανάρι όπου πιάσανε τον Δεσπότη Σεραφείμ και νυν προστάτη, Άγιο μας και πολιούχο του Νομού Καρδίτσας τον οποίο μαζί με άλλους δύο τον αποκεφάλισαν κατόπιν φρικτών βασανιστηρίων, ενώ τα κεφάλια τους τα έκθεσαν στην πλατεία των Τρικάλων να τα βλέπουν οι πιστοί και οι άπιστοι. Ο Άγιος κατηγορήθηκε σαν συνυπεύθυνος του Διονυσίου, ο οποίος κατόρθωσε και διέφυγε στην Ιταλία. 
Παρόλα αυτά οι Θεσσαλοί δεν κάμφθηκαν και ξεφύτρωσαν νέα κινήματα όπως αυτά του Λεβίνη, Μειντάνη, Μπουκουβάλα, του Ρώσου Ορλόφ του παπαθύμιου Βλαχάβα Κατσαντώνη και Καραϊσκάκη από το Μαυρομάτι και τα δύο πρώτα ξαδέρφια του από το Φανάρι Γιάννη και Θύμιο με το ψευδώνυμο Φαναρίτες πρωτοπαλίκαρα του Χατζηχρήστου και αργότερα του Κολοκοτρώνη και Νικηταρά. Το 1854 οι Θεσσαλοί ξεσηκώνονται και στις 7 Μαρτίου δίνεται μεγάλη μάχη έξω από το Φανάρι και σε άλλα μέρη της Θεσσαλίας. Ο υποστράτηγος Χατζηπέτρος μαζί με άλλους οπλαρχηγούς φθάσανε μέχρι την Καλαμπάκα. Οι φίλοι μας Αγγλογάλλοι καταλαμβάνουν τον Πειραιά και απειλούν πως αν δεν σταματήσει κάθε εξέγερση θα επέμβουν και έτσι έληξε και το νικηφόρο επαναστατικό κίνημα στη Θεσσαλία. Στο Φανάρι ξέσπασαν αντίποινα στους αθώους και άμαχους Φαναριώτες. Κάψανε την εκκλησία της Αγίας Μαύρας και πάνω στα κάρβουνα ψήσανε ζωντανή την 25χρονη Ζωή ΠΑΣΧΟΥ διότι πρόδωσε το τούρκικο φυλάκιο στο χωριό Χάρμα, ενώ ακολούθησε η πυρπόληση της εκκλησίας της Μεταμόρφωσης στην οποία αφού πήραν τα τάματα-τιμαλφή την κάψανε ολοσχερώς μαζί με τον εφημέριο. 
Οι Θεσσαλοί και ειδικά οι Φαναριώτες ξέχασαν τα αντίποινα και λίγα χρόνια αργότερα το έτος 1869 ξεσπούν σε νέο αγώνα με την βοήθεια του Ελληνικού στρατού. Το διεθνές κλίμα ήταν ευνοϊκό και το 1876 δημιουργούνται αντάρτικα σώματα. Όλα αυτά ευνόησαν τους επαναστάτες και στο συνέδριο του Βερολίνου στις 23 Ιουνίου του έτους 1878 αποφασίσθηκε η απελευθέρωση της Θεσσαλίας και η προσάρτηση της στη Μάνα Ελλάδα. Τον Ιούλιο του έτους 1881 η Τουρκία τελικά υπέγραψε την παραχώρηση της Θεσσαλίας. 
Η ελληνική κυβέρνηση έσπευσε να καταλάβει τα εδάφη της ενώ οι τούρκοι στο Φανάρι μαθαίνοντας για την απελευθέρωση της Θεσσαλίας άλλαξαν άρδην την συμπεριφορά τους απέναντι στους Φαναριώτες. Αρχίσανε να πουλάνε τα αρπαγμένα χωράφια και σπίτια των Φαναριωτών και να χαρίζουν οικιακά αντικείμενα και ζώα. Τέτοια συμβόλαια και αποδείξεις βρίσκονται στο ιστορικό μουσείο Φαναρίου. Με κάρα πηγαίνανε στο Βόλο και από εκεί στα παράλια της Τουρκίας. Τέλος Ιουλίου του 1881 ο Στρατηγός Σκαρλάτος Σούτσος και ο συνταγματάρχης Σπύρος Καραϊσκάκης γιος του Γεωργίου Καραϊσκάκη, βρίσκονται στο Δομοκό και κατηφορίζουν για την Θεσσαλική πεδιάδα βγάζοντας προ αναχωρήσεως τους βαρυσήμαντο λόγο. 
Την 18η Αυγούστου πρωινές ώρες και χωρίς καμία αντίσταση τα ελληνικά στρατεύματα βρίσκονται στην Καρδίτσα. Μετά από ολιγόλεπτη ξεκούραση ο Σκαρλάτος ξεκινά για το Αγναντερό και ο Καραϊσκάκης για το Φανάρι. Πριν το μεσημέρι και στο τοπωνύμιο Κόμπελος όπου και η γνωστή βρύση, ο Δεσπότης του Φαναρίου, ο τούρκος διοικητής του Φρουρίου και κόσμος από τα γύρω χωριά με ζητωκραυγές υποδέχονται τον Σπυρίδωνα Καραϊσκάκη. Αφού έγινε χειραψία των δύο διοικητών υπογράφεται το πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής του φρουρίου. Ο Δεσπότης με δάκρυα αγκάλιασε τον Καραϊσκάκη και άρχισε μικρή δοξολογία. Μικρό λόγο μετά την δοξολογία ανέγνωσε ο τούρκος (Νομάρχης του Σιάμ Κολ) και άλλοι πρόεδροι από τα γύρω χωριά. Εντύπωση έκανε ο λόγος του 12χρονου ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΥ Ιωάννη μαθητή που στο τέλος απευθυνόμενος στον Καραϊσκάκη πως θα γίνει σαν αυτόν όταν μεγαλώσει. Ο ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΣ έγινε στρατηγός και σαν υπολοχαγός μπήκε στα Γιάννενα. Στρατός, κλήρος και το συγκεντρωθέν πλήθος ανηφόρισαν για το Φανάρι.
 Δύο η ώρα το μεσημέρι και μόλις έφτασε η πρώτη στρατιωτική πομπή με την ελληνική σημαία και λίγα μέτρα από την βρύση λουτρό, όπου και τα τούρκικα λουτρά ακούστηκε εκκωφαντικός κρότος. Ενώ ήταν άπνοια, ξεριζώθηκε και έπεσε ένας θεόρατος πλάτανος τεραστίων διαστάσεων, τον οποίο πλάτανο αυτό τον είχαν φυτέψει οι Τούρκοι όταν πρωτοήρθαν στο Φανάρι. Το γεγονός αυτό αποδόθηκε σε θαύμα του προστάτη και Αγίου μας Σεραφείμ και καταγράφηκε στον τότε έντυπο τύπο της Λαμίας. 
Με κανονιοβολισμούς υψώθηκε στο φρούριο η ελληνική σημαία και εγκαταστάθηκε και το 7ο Σύνταγμα Ευζώνων. Στην πλατεία του χωριού ένας υπέργηρος τούρκος αγκάλιασε τον Καραϊσκάκη και του μίλησε. Γνώρισα τον πατέρα σου ¨να εκεί¨ και του έδειξε την Γράλιστα (Ελληνόπυργο), με τον οποίο κάναμε πολλές αταξίες και εύχομαι να του μοιάσεις σε όλα. Ο στρατός φιλοξενήθηκε σε διάφορα σπίτια, ενώ η στρατιωτική ηγεσία στο μητροπολιτικό Μέγαρο. 
Την άλλη ημέρα στον Σπύρο ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗ του δείξανε το Μαυρομάτι, το χωριό του πατέρα του και συγκινημένος κατηφόρισε για Μαγούλα και Αγναντερό όπου συναντήθηκε με τον Σούτσο όπου ενωμένοι προχώρησαν για τα Τρίκαλα. Το Φανάρι έγινε Δήμος (έδρα) με όνομα Δήμος Ιθώμης και έμβλημα στην σφραγίδα του είχε ένα σταφύλι. Ο Δήμος Ιθώμης αποτελούνταν από 14 χωριά και πρώτος του Δήμαρχος διετέλεσε ο ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Σπυρίδων. Στο Φανάρι εγκαταστάθηκαν όλες οι Δημόσιες Υπηρεσίες και γενικότερα ήταν το κέντρο της τότε περιοχής. 
Οι 80 τούρκικες οικογένειες άρχισαν να φεύγουν από το χωριό εκτός από μία οικογένεια που δεν δέχθηκε να φύγει λέγοντας πως δεν είχαν που να πάνε μιας οι πατεράδες τους, οι παππούδες τους εδώ ήταν γεννημένοι και εδώ οι τάφοι τους. Οι Φαναριώτες ξέχασαν τα 400 χρόνια σκλαβιάς και με δάκρυα στα μάτια τους ευχήθηκαν καλό δρόμο. 
Οι Φαναριώτες ωστόσο, ξέχασαν και το ευχάριστο γεγονός της απελευθέρωσης και ούτε μια εκδήλωση ή δοξολογία δεν πραγματοποιήθηκε έκτοτε για την απελευθέρωση της 18 Αυγούστου 1881. Ο φιλόλογος, καθηγητής και λυκειάρχης για πολλά χρόνια στο Φανάρι κος Κατοίκος Νίκος έστειλε υπόμνημα στους συλλόγους του χωριού και στον Δήμαρχο μαζί με ένα σχέδιο για μία επιτύμβιο στήλη όπου θα γιορτάζεται το γεγονός.
Φλωρίδης Απόστολος 




ΠΗΓΗ:Κόμπελος-https://www.facebook.com/
Διαβάστε περισσότερα »»

ΑΝΕΚΔΟΤΑ : Νιώθεις μόνη;

Θέλεις να έρθεις κοντά με κάποιον; Σου έχει λείψει αυτή η στενή ανθρώπινη επαφή;
Να κοιτιέστε στα μάτια... Και οι μύτες σας σχεδόν να αγγίζουν... Να σου πιάνει τον ποπό;

Ε! Πάρε τρόλεϋ 8 το πρωί..! 
Διαβάστε περισσότερα »»

ΑΝΕΚΔΟΤΑ :Από συνήθεια

Κάποιος περαστικός παίρνει ένα ταξί...

Στη διαδρομή ο πελάτης σκουντάει απαλά τον ταξιτζή.

Τότε αυτός τρομάζει και κοντεύει να πάθει συγγοπή από το φόβο του. 

Τότε του λέει ο πελάτης:Γιατί τρόμαξες;

Και απαντάει ο ταξιτζής: Τόσα χρόνια οδηγώ νεκροφόρα και από τη συνήθεια μου νόμιζα πως ήσουν ο νεκρός !
Διαβάστε περισσότερα »»

ΑΝΕΚΔΟΤΑ : Το φως

Συζητούσαν δύοξανθιές:

- Ρε συ Μαρία, που πάει το φως όταν το σβήνεις;

- Ξέρω και γω μωρέ Σούλα, κρύβεται.

- Ναι, αλλά που πάει και κρύβεται;

- Δεν ξέρω. Ασε, θα πάω σπίτι να το σκεφτώ και θα σε πάρω τηλέφωνο να σου πω.

Μετά από μισή ώρα χτυπάει το τηλέφωνο.

- Έλα εγώ είμαι, βρήκα που πάει το φως όταν το σβήνουμε. Έρχομαι από εκεί να σου πω.

Πάει η Μαρία ξανά στο σπίτι της Σούλας.

- Λοιπόν Σούλα, σβήσε όλα τα φώτα.

Πάει η Σούλα και σβήνει όλα τα φώτα.

- ΟΚ, τα έσβησα όλα.

- ΩΡΑΙΑ, ΤΩΡΑ ΑΝΟΙΞΕ ΣΙΓΑ-ΣΙΓΑ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ ΤΟΥ ΨΥΓΕΙΟΥ..... 
Διαβάστε περισσότερα »»

Υποθερμία (χαμηλή θερμοκρασία σώματος) Ποιες οι αιτίες και ποια τα συμπτώματα ανάλογα με την θερμοκρασία;


του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr


ανανεωμένο στις 25 -8-2016 
Όταν η εσωτερική θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος πέφτει κάτω από 35ο C, το αποτέλεσμα είναι η υποθερμία. Όταν η θερμοκρασία ελαττωθεί κάτω από τα κανονικά επίπεδα λειτουργίας του θερμοστάτη σε ένα οργανισμό, αυτό αποκαλείται ιατρικώς υποθερμία. Στην υποθερμία ο οργανισμός, χάνει θερμότητα με μεγαλύτερο ρυθμό από ό,τι παράγει.

Υποθερμία (hypothermia) είναι η επιστημονική ονομασία της κατάστασης του οργανισμού, κατά την οποία αυτός χάνει θερμότητα με μεγαλύτερο ρυθμό από ό,τι παράγει.

Στο φυσιολογικό άτομο οι διαταραχές θερμοκρασίας που μπορεί να προκύψουν από την μεταβολική δραστηριότητα του σώματος και την διακύμανση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος εξισορροπούνται, με αποτέλεσμα οι φυσιολογική διακύμανση της θερμοκρασίας του σώματος να ευρίσκεται σε στενά επίπεδα, παρά τις περιβαλλοντικές αλλαγές. Η θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος ελέγχεται από τον υποθάλαμο του εγκεφάλου στον οποίο βρίσκονται τα θερμορυθμιστικά κέντρα, που λειτουργούν ως «θερμοστάτες» στο ανθρώπινο σώμα. Oταν η επιδερμίδα έχει χαμηλότερη θερμοκρασία σε σχέση με την καρδιά και τον εγκέφαλο, αμέσως το νευρικό σύστημα βάζει σε λειτουργία δυο συστήματα για την παραγωγή και διατήρηση της θερμότητας. 
Το πρώτο σύστημα (εκούσιο νευρικό σύστημα) μας λέει ότι πρέπει, σε περίπτωση που κρυώνουμε, να προφυλαχτούμε. 
Το δεύτερο σύστημα (ακούσιο ή αυτόνομο νευρικό σύστημα) είναι αυτό που ελέγχει τα εσωτερικά όργανά μας, τις φλέβες και τις αρτηρίες μας, (αναπνευστικό, κυκλοφορικό κι ενδοκρινικό) και άλλα συστήματα του οργανισμού μας, σε μια προσπάθεια άριστα συντονισμένη για την προφύλαξη της ζωή μας. Επίσης, ελέγχει την έκκριση της αδρεναλίνης και αντιδρά αυτόματα με κάποιο συγκεκριμένο τρόπο, όταν αντιμετωπίζει μια κατάσταση.



Σε νέους υγιείς ενήλικες, η μέση θερμοκρασία του στόματος είναι 36,8 + ή - 0,4 βαθμοί Κελσίου, με χαμηλότερα επίπεδα στις έξι το πρωί και υψηλότερα το απόγευμα. Οι θερμοκρασίες στη μασχάλη είναι κατά μισό βαθμό χαμηλότερες από τις προαναφερόμενες, στο στόμα. Παρά το γεγονός ότι θερμοκρασίες σώματος πάνω από 37,2 και κάτω από 35,5 είναι γενικώς παθολογικές, η θερμορυθμιστική λειτουργία του «θερμοστάτη» του σώματος διαφέρει από άτομο σε άτομο και τροποποιείται με την πάροδο της ηλικίας

Υπάρχουν 4 κατηγορίες υποθερμίας.
•  Χρόνια, συνήθως παρατηρούμενη στους αλκοολικούς, ηλικιωμένους και άλλους με ιατρικά προβλήματα (π.χ. διαβήτης, σήψη, ορμονικές διαταραχές, διαταραχές κυκλοφορίας, βραδύς μεταβολισμός) .
•  Υποθερμία από φυσιολογικά αίτια. Για παράδειγμα, λόγω ιδιοσυγκρασίας, μετά από έκθεση στο κρύο, εξαιτίας βυθίσματος σε κρύο νερό ή προ της ωορρηξίας
και
•  Υποθερμία από φάρμακα
•  Κρίσεις που συμβαίνουν σε υγιή άτομα που εκτίθενται σε περιβαλλοντολογικά στρες.


Η υποθερμία μπορεί να είναι πρωτοπαθής (παρατεταμένη παραμονή – έκθεση σε ψυχρό περιβάλλον ή δευτεροπαθής(βλάβες θερμορυθμιστικού μηχανισμού). Πρωτοπαθής υποθερμία και δευτεροπαθής μπορεί να συνυπάρχουν.

Προδιαθεσικοί επικίνδυνοι παράγοντες που συντελούν στην εμφάνιση Υ.Θ. είναι:

1.   Κακή θρέψη, υποσιτισμός
2.   Υπολειτουργία θυρεοειδή
3.   Ανεπάρκεια επινεφριδίων (ορμονικές διαταραχές)
4.   Ανεπάρκεια υποφύσεως (ορμονικές διαταραχές)
5.   Σακχαρώδης διαβήτης
6.   Νεφρική ανεπάρκεια (αύξηση ουρίας – ουραμία)
7.   Καθιστική ζωή (όχι κίνηση)
8.   Ανεπαρκής οικιακή θέρμανση
9.   Ανεπαρκής - ακατάλληλη ένδυση σε σχέση με χαμηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι απώλεια θερμότητας από το ανθρώπινο σώμα επιταχύνεται όταν μαζί με με τη χαμηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος φυσάει αέρας με μεγάλη ταχύτητα (ταχύτητα ανέμου) όπου ο άνεμος ενισχύει την ταχύτερη πρόκληση υποθερμίας (wind chill factor)
10. μπάνιο σε κρύο νερό – υγρά ρούχα – παρατεταμένη επαφή σε κρύο έδαφος, τσιμέντο.

Σε ηλικιωμένα άτομα η χαμηλή θερμοκρασία ορισμένες φορές οφείλεται σε ισχαιμικό επεισόδιο (θρόμβος στον εγκέφαλο, που εμποδίζει τη σωστή αιμάτωσή του), το οποίο μπορεί να απορρυθμίσει το θερμορρυθμιστικό κέντρο του εγκεφάλου. Aκόμα, η υποθερμία μπορεί να οφείλεται και σε κάποια αναιμία. O οργανισμός μας έχει καθορίσει μια συγκεκριμένη θερμοκρασία που είναι ιδανική για το σώμα μας, η οποία δεν είναι ακριβώς η ίδια σε κάθε άνθρωπο. Όταν η χαμηλή θερμοκρασία δεν συνοδεύεται από την εμφάνιση κάποιων συμπτωμάτων, τότε δεν υπάρχει συνήθως λόγος ανησυχίας. Aν όμως παράλληλα με την υποθερμία έχετε κάποιο σύμπτωμα, όπως, π.χ., αδυναμία, ζάλη ή τάσεις λιποθυμίας, πρέπει να ενημερώσετε το γιατρό σας, ειδικά αν η θερμοκρασία σας στο παρελθόν κυμαινόταν συνήθως σε υψηλότερα επίπεδα.

Η υποθερμία έχει μεγάλη επίδραση στις φυσιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού, όπως:

1. Αναπνευστική λειτουργία
2. Κατανάλωση οξυγόνου
3. Αγωγιμότητα περιφερικών νεύρων
4. Κινήσεις γαστρεντερικού σωλήνα
5. Αγωγιμότητα μυοκαρδίου (προκαλεί μείωση)
6. Φυσιολογικό μηχανισμό πήξεως του αίματος

Για να γίνει αντιληπτή η υποθερμία είναι χρήσιμο να επαναλάβουμε μια βασική αναφορά πως το σώμα μπορεί να κερδίζει και να διατηρεί θερμότητα με ένα αριθμό τρόπων όπως η πέψη της τροφής. Επίσης κερδίζει θερμότητα από εξωτερικούς παράγοντες: ήλιο, φωτιά κ.ά., ή από εσωτερικούς μέσω της μυϊκής δραστηριότητας, είτε, με σκόπιμη άσκηση είτε με αθέλητη, όπως το να τρέμεις από το κρύο, το οποίο προκαλεί τόση θερμότητα, όση όταν τρέχεις με αργό ρυθμό ή περίπου τη θερμότητα που αναπτύσσεται από το φαγητό δύο μετρίου μεγέθους σοκολάτες την ώρα. Θερμότητα διατηρείται με τον περιορισμό της επιφάνειας των αγγείων του αίματος που μειώνει την κυκλοφορία στο δέρμα και διατηρεί το αίμα πιο κοντά στο κεντρικό μέρος του σώματος.

Όταν η θερμοκρασία του σώματος είναι 32-35οC το άτομο εμφανίζει:
α) Ταχυκαρδία
β) Υπέρταση
γ) Ρίγος
δ) Μειωμένη συνείδηση, κρίση, απάθεια

Σε θερμοκρασία σώματος 28-32οC εμφανίζονται:
α) Βραδυκαρδία
β) Μυδρίαση
γ) Επιβράδυνση αντανακλαστικών
δ) Διανοητική σύγχυση
ε) Λήθαργο
ζ) Αλλοιώσεις στο ΗΚΓ

Σε θερμοκρασίες σώματος κάτω των 28οC 
α) το δέρμα είναι μελανό και 
β) παρουσιάζεται άπνοια, 
γ) ασυστολία, 
δ) κοιλιακή μαρμαρυγή, 
ε) διαταραχή ηλεκτρολυτών, 
ζ) νεφρική ανεπάρκεια.

Διάγνωση
Για να ξεκαθαριστεί η αιτία θα πρέπει να γίνει εργαστηριακός έλεγχος:
1. ΗΚΓ
2. Σάκχαρο αίματος
3. Αέρια αίματος
4. Έλεγχος ηλεκτρολυτών
5. Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας
6. Έλεγχος λοιμώξεων


Θεραπεία
Τι πρέπει να κάνετε εσείς που πάσχετε από υποθερμία:

1. Εάν η υποθερμία είναι πρωτοεμφανιζόμενη πρέπει να εξεταστείτε άμεσα ιατρικώς. Επί υποκείμενου παθολογικού νοσήματος, η θεραπεία διαφοροποιείται ανάλογα με το αίτιο

2. Να αποφεύγετε τις απότομες μεταβολές θερμοκρασίας (κρύο ζέστη), την πολύωρη παραμονή στο κρύο, τα κρύα ρεύματα. Αλλάζετε άμεσα τα ρούχα σας όταν είναι βρεγμένα. Προτιμάτε αδιάβροχα ρούχα. Να φοράτε πάντα κάλτσες τον Χειμώνα. Αποφύγετε τα ρούχα που παρεμποδίζουν την κυκλοφορία (π.χ. στενές ζώνες, παντελόνια)

3. Η κακή διατροφή και η γρήγορη απώλεια βάρους αυξάνει την θερμορυθμιστική αστάθεια του σώματος. Να αποφεύγετε την κατάχρηση αλκοόλ, καφέ, τοξικών ουσιών

4. Η καθημερινή βάδιση τονώνει την κυκλοφορία και ομαλοποιεί την ικανότητα του σώματος να ρυθμίζει την θερμοκρασία

5. Η υπερκόπωση μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στην θερμοκρασία του σώματος.




Σε επείγουσες καταστάσεις θα πρέπει να γίνουν:

Υποστήριξη καρδιακής και αναπνευστικής λειτουργίας, πρόνοια να μη χαθεί άλλη θερμότητα (απομάκρυνση του αιτίου, τμηματική επαναθέρμανση του σώματος).

Γενικώς όταν το άτομο που εμφάνισε υποθερμία δεν έχει υποκείμενο νόσημα (σακχαρώδη διαβήτη, θυρεοειδοπάθεια) εύκολα επιβιώνει και επανέρχεται.
Yποθερμία χεριών – ποδιών
Τα άκρα (χέρια – πόδια) δεν πρέπει να τρίβονται ή να μαζεύονται.
α) Τοπικό μασάζ κατά την επαναθέρμανση
β) Η επαναθέρμανση πρέπει να γίνεται το γρηγορότερο δυνατό.

Υπάρχει ο γενικός κανόνας που εκφράζεται σαν 
«Διατήρηση ζεστού σκέλους».
– Να μην είναι υγρό το σκέλος 
– Να κινείται έστω και παθητικά το σκέλος
Σαν κανόνας:
α) ζευγάρια κάλτσες – εσώρουχα
β) γάντια
γ) ζεστά υποδήματα
δ) παραπάνω φορεσιές ρούχων
πρέπει πάντα να υπάρχουν όταν γίνονται επισκέψεις ή εκδρομές σε χιονοδρομικά κέντρα
Διαβάστε περισσότερα »»